Ақжар ауданы

From Wikipedia, the free Kazakh encyclopedia
Jump to navigation Jump to search
Қазақстан ауданы
Ақжар ауданы
Әкімшілігі
Облысы

Солтүстік Қазақстан облысы

Аудан орталығы

Талшық

Ауылдық округтер саны

12

Ауыл саны

24

Әкімі

Қанат Қайыржанұлы Қалиев

Аудан әкімдігінің мекенжайы

Талшық ауылы, Целинная көшесі, №15

Тарихы мен географиясы
Координаттары

53°53′20″ с. е. 71°33′46″ ш. б. / 53.88889° с. е. 71.56278° ш. б. / 53.88889; 71.56278 (G) (O) (Я)Координаттар: 53°53′20″ с. е. 71°33′46″ ш. б. / 53.88889° с. е. 71.56278° ш. б. / 53.88889; 71.56278 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1973 жыл

Жер аумағы

8,04 мың км²

Уақыт белдеуі

UTC+5:00

Тұрғындары
Тұрғыны

13 465[1] адам (2023)

Ұлттық құрамы

қазақтар (78,44%)
орыстар (14,45%)
украиндар (2,24%)
немістер (1,36%)
татарлар (1,22%)
беларустар (1,04%)
басқалары (1,25%)[2]

Сандық идентификаторлары
Пошта индексі

150200-150221

Автомобиль коды

15

Ақжар ауданының әкімдігі

Қазақстан картасындағы Ақжар ауданы

Ақжар ауданыСолтүстік Қазақстан облысындағы аудан. Аудан орталығы — Талшық ауылы.

Тарихы[edit | edit source]

Аудан алғаш рет Ленин ауданы болып 1973 жылы 25 желтоқсанда Көкшетау облысының құрамында құрылды. 1997 жылы 2 мамырда Ленин және Ленинград аудандарының қосылу нәтижесiнде Ақжар ауданы болып қайта құрылды. Ал 3 мамырда Көкшетау облысы таратылып, аудан Солтүстік Қазақстан облысына берілді. 2000 жылы Айсары, Кеңащы, Қулыкөл, Май ауылдық округтері құрылды. [3]

Сипаттамасы[edit | edit source]

Аудан аумағы - 8,04 мың шаршы километр. 2010 жылғы 1 қаңтарға халқының саны 21,4 мың адамды құрады. Халықтың тығыздығы (бiр шаршы километрге) 2,7 адам.

Әкiмшiлiк орталығы - Талшық ауылы, облыс орталығынан 285 шақырым қашықтықта орналасқан.

Ауданда - 12 ауылдық округ, 25 ауылдық елдi мекен бар.

Географиясы[edit | edit source]

Солтүстiгiнде Ресей Федерациясымен, солтүстік-батысында Мағжан Жұмабаев ауданымен, батысында Тайынша ауданымен, оңтүстiгiнде Ақмола облысының Біржан сал ауданымен, шығысында Уәлиханов ауданымен шектесiп жатыр.

Аудан өсiмдiк жамылғысынан дала зонасында орналасқан, бетең, бiркелкi бетең және құрғақ дала зонасында. Аудан аумағының негiзгi топырақ түрлерi: қара топырақ, оңтүстiк қара топырақ, шалғынды, шалғынды қара топырақты, шалғынды-батпақ, сортаң болып келедi.

Аудан аумағымен бастауын тыс жерден алатын аудан арқылы өтетiн ұзындығы 80 километр Ащысу өзенi ағып жатыр. Сонымен қатар бiрнеше кiшкене көлдер бар, олар жаңбыр, қар және жер асты суларымен толықтырылады.

Экономикасы[edit | edit source]

2009 жылдың қорытындылары

Ауданда 2010 жылғы 1 қаңтарға 221 кәсiпорын тiркелген, оның iшiнде 1 - iрi, 12 - орта, 208 - шағын кәсiпорындар. Олардан 93 заңды тұлға мемлекеттiк меншiк нысанына, 126 жеке меншiк , 2 - заңды тұлға шетел меншiгi нысанына жатады.

Ауданда облыстың ауыл шаруашылығының жалпы өнiмiнiң 5,8%-ы өндiрiлген (13 876,4 млн.теңге).

Өнеркәсiп кәсiпорындарымен (қаржылық емес корпорация секторы) 262,7 млн.теңгенiң өнiмi өндiрiлдi, облыстағы үлесi 0,4%. Өнеркәсiп өнiмiнiң физикалық көлемiнiң индексi 121,1% құрайды.

Бөлшек тауарайналымының көлемi (қоғамдық тамақтандырусыз) 319,0 млн.теңге сомасын құрайды. Тауарайналымның физикалық көлемiнiң индексi 82,4% құрады.

2009 жылдың басына аудан кәсiпорындарының негiзгi құрал-жабдықтары 5 926,1 млн.теңге сомасын құрап, тозу деңгейi 22,2% болды.

Негiзгi капиталға салынған инвестиция көлемi 708,4 млн.теңге құрады.

Пайдалануға 3,2 мың шаршы метр тұрғын үй берiлдi.

Ауданның экономикасында 11,9 мың адам жұмыс iстейдi.

Орташа айлық жалақы (кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын шағын кәсiпорындарсыз) өткен жылмен салыстырғанда 22,6% өсiп, 36 047 теңгенi құрады. Нақты жалақы 14,6% өстi.

Орташа жан басына шағып есептегенде атаулы ақшалай табыс 24 247 теңге құрады.

Орташа жан басына шаққандағы күн көрiстiң ең төменгi деңгейiнiң шамасы жыл аяғына 11 113 теңге құрады.

Халқы[edit | edit source]

1979[4] 1999 2009[5] 2021
16822 27176 18975 15002

Ауылдық округтер[edit | edit source]

Аудандағы 24 елді мекен 12 ауылдық округке біріктірілген:

Әкімшілік бірлік Орталығы Елді мекендері Халқы (2009)
Айсары ауылдық округі Айсары ауылы 1 331
Ақжарқын ауылдық округі Ақжарқын ауылы 2 1285
Алқатерек ауылдық округі Алқатерек ауылы 1 904
Восход ауылдық округі Восходское ауылы 2 609
Кеңащы ауылдық округі Кеңащы ауылы 2 613
Кішіқараой ауылдық округі Бостандық ауылы 2 1421
Қулыкөл ауылдық округі Қулыкөл ауылы 2 1171
Ленинград ауылдық округі Ленинградское ауылы 3 4840
Май ауылдық округі Майское ауылы 1 556
Талшық ауылдық округі Талшық ауылы 4 4802
Ұялы ауылдық округі Ұялы ауылы 2 1031
Үлкен Қараой ауылдық округі Горьковское ауылы 2 1412

Ірі елді мекендері[edit | edit source]

Атауы Халқы
(2009)
Талшық 3754
Ленинградское 3509
Горьковское 969
Алқатерек 904
Бостандық 847
Қулыкөл 799
Дәуіт 776
Ақжарқын 699
Ұялы 593
Ащыкөл 586
Майское 556
Қызылту 555
Қазан 500

Дереккөздер[edit | edit source]